Jaargang 41 nr 1, februari 2026
 Het is een manier van leven die de Jood Jezus ook beloopt. Die lering verdeelt Sack in een bepaalde volgorde. Eerst legt hij uit het waarom van al die verhalen. Over de steeds terugkerende twee broers verhalen: Kaïn en Abel, Jacob en Ezau, Jozef en Benjamin.
Legt hij uit waarom Abraham meende zijn zoon te moeten offeren. Daarna legt hij uit wat nodig is om die weg zelf te gaan. Elk hoofdstuk kent een titel als: loyaliteit en liefde, empathie, boosheid, voorbij het zelf, ruimte maken enz. Het allerbelangrijkste, de basis, de wortel, is empathie, jezelf werkelijke EMPATHIE aan te leren. Daarbij zijn vele valkuilen; de belangrijkste valkuil is boosheid. Een boze aard blokkeert de weg om te gaan. Je naaste ben je immers zelf. Boosheid scheidt de weg tot de ander. Niemand heeft er wat aan. Jij zelf al helemaal niet. Boosheid is het eerste wat je onder ogen moet zien en proberen die beheersbaar voor jezelf te krijgen. Boosheid kan qua emotie overigens heel zinvol voor jezelf zijn. Daarmee verwerk je meestal akelige ervaringen die je kwellen. Alleen tegenover jezelf en je vrienden mag je die uitten, niet tot je naaste. Dat sloeg bij mij in als een bom. Iemand vroeg mij eens op een zeer empathische, inlevende, lieve manier: ‘Tineke, waarom word jij zo gauw boos?’ Die vraag maakte mij totaal stil. Want zij stipte iets aan waar ik al jaren tegen vocht. Sacks stelling: ‘met boosheid zit je niet op de Tora-weg’ schudde mij goed door elkaar. Overigens niet alleen om dit. Vooral omdat die weg van de Tora totaal anders loopt dan dat wij als christenen die invullen (denk ik). De weg die een Jood beloopt lijkt meer op een te belopen, goddelijke en haalbare weg om te gaan. Elke week in de synagoge een Tora-lezing ter herinnering aan die weg om te gaan. Sacks meldt ook waarom de wegen van Calvijn en Luther zich eertijds splitsten. Luthers uitgangspunt, zo zegt Sacks, zijn de evangeliën en de persoon Paulus. Het O.T. is van en voor de Joden. Terwijl Calvijn als eerste het Oude Testament, met name de Tora als uitgangspunt erkent.Als ik onze kerk in acht neem, dacht ik, zou ik toch precies het omgekeerde denken. Maar, zo dacht ik later, onze lezingen zijn wekelijks wel a. O.T. b. N.T. Is dat Calvijns invloed? Terwijl een preek toch meer de kracht van het evangelie voorop stelt en niet het O.T. en de Tora. Vroeger werden elke zondagmorgen de Tien Geboden gelezen. Komt dat dáár weg, zo vraag ik mij af. En ja, Calvijn heeft gelijk, Jezus was een Jood, leefde als een Jood. Met de Tora als richtlijn. Dan is het geen wonder dat Calvijn dáárvan uitgaat. Kortom, dit boek heeft mijn leven nogal door elkaar geschud. Inzicht gegeven in mijzelf en de te belopen dagelijkse weg. Empathie, zo schrijft hij, is de grondlegging, zijn de wortels op deze weg. Empathie draagt de hele Tora. In mijn opleiding in Leusden, bij het vak ‘pastoraat’, hebben we heel wat rollenspelen moeten doorlopen om ons “empathie” in het pastoraat eigen te maken.. Als belangrijkste houding in het pastoraat. Dat heb ik me goed aangeleerd, als pastor voor een ander. Maar in je eigen te belopen weg empathie als belangrijkste grondtoon te hanteren? Daar ben je niet zo maar mee klaar. Zou veel ruzie, familiekwesties en allerlei ellende aan oorlogen en misbruik ten goede kunnen komen. Sacks zegt: als je goed oefent moet het lukken. Het is geen simpel boek. Om een boek van 300 bladzijde op één A4tje weer te geven, is niet te doen. Daarnaast stel ik me bewust ook wel kwetsbaar op, omdat ik vermoed dat meer mensen zijn belast om wat dan ook. Kwetsbare opstelling maakt ook dingen los, waar jezelf mee worstelt. Schroom niet het te delen. Durf de ander empathisch, liefdevol, de vraag te stellen ‘waarom word je zo gauw boos?’ Dergelijke vragen helpen je verder Want delen is helen, daarin kun je elkaar raken, er voor elkaar zijn! Boeknoot: (blz. 115) De Tora is eigenlijk een wetboek. Waarom staan er dan zoveel verhalen in? Omdat wetgeving zonder empathie gelijk staat aan rechtvaardigheid zonder mededogen. Sacks heeft in het hoofdstuk “empathie” een prachtig voorbeeldverhaal ons cadeau gedaan. Het enige verhaal in zijn boek. Dat kunt u verderop in dit Kerkblad lezen. Dit voorbeeldverhaal is als het ware de grondtoon om zelf te oefenen in empathie. Zo stelt hij. Ik ben door dit boek geraakt; het houdt mij gaande op een nieuw ingeslagen weg van gaan, waarvan ik dacht, dat er geen wegen waren. .png) Foto: Wikimedia Commons, titel: Sneeuwklokje; licentie: GNU Free Documentation License
| ||
| terug | ||